Suy giáp: Dấu hiệu, nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị

1. Dấu hiệu nhận biết bệnh suy giáp

Các triệu chứng suy giáp thường xuất hiện từ từ và dễ bị nhầm lẫn với tình trạng mệt mỏi do sinh hoạt hoặc các bệnh lý khác.

• Mệt mỏi kéo dài: Thiếu năng lượng, cảm giác uể oải ngay cả khi đã nghỉ ngơi.
• Dễ tăng cân, sợ lạnh: Tăng cân không rõ nguyên nhân, dễ cảm thấy lạnh hơn người xung quanh.
• Da khô, tóc thưa hoặc rụng tóc: Da trở nên khô ráp, tóc dễ gãy rụng.
• Táo bón: Hoạt động tiêu hóa chậm hơn bình thường.
• Giảm tập trung, thay đổi tâm trạng: Hay quên, khó tập trung hoặc cảm thấy buồn chán.

Ngoài ra, người bệnh có thể gặp đau cơ, đau khớp, nhịp tim chậm hoặc rối loạn kinh nguyệt.

Lưu ý: Không phải người bị suy giáp đều có đầy đủ các triệu chứng trên. Cần xét nghiệm chức năng tuyến giáp để xác định bệnh.

2. Nguyên nhân gây suy giáp

Một số nguyên nhân thường gặp bao gồm:

• Viêm tuyến giáp Hashimoto: hệ miễn dịch tấn công tuyến giáp, làm giảm khả năng sản xuất hormone.
• Sau phẫu thuật cắt một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp.
• Sau điều trị bằng i-ốt phóng xạ.
• Viêm tuyến giáp, bao gồm một số trường hợp sau sinh.
• Tác dụng của một số loại thuốc hoặc rối loạn liên quan đến i-ốt.

Trong một số trường hợp ít gặp, suy giáp có thể xuất phát từ rối loạn tuyến yên.

3. Suy giáp có nguy hiểm không?

Suy giáp thường có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện và điều trị đúng cách.

Tuy nhiên, nếu bệnh kéo dài mà không được điều trị, người bệnh có thể gặp tình trạng tăng cholesterol, ảnh hưởng đến tim mạch và sức khỏe sinh sản.

Đặc biệt, suy giáp không được điều trị trong thai kỳ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ và sự phát triển của thai nhi. Trường hợp suy giáp rất nặng có thể gây biến chứng nguy hiểm đến tính mạng, dù hiếm gặp.

4. Chẩn đoán suy giáp bằng cách nào?

Bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh và chỉ định xét nghiệm phù hợp.

Hai xét nghiệm quan trọng gồm:

Xét nghiệm	Ý nghĩa
TSH	Hormone kích thích tuyến giáp, thường tăng trong suy giáp nguyên phát.
FT4	Hormone tuyến giáp dạng tự do, thường giảm trong suy giáp nguyên phát rõ rệt.

Nếu TSH tăng nhưng FT4 vẫn bình thường, bác sĩ có thể cân nhắc tình trạng suy giáp dưới lâm sàng.

Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm kháng thể tuyến giáp hoặc siêu âm khi cần đánh giá cấu trúc tuyến giáp.

Kết quả phải được đánh giá theo khoảng tham chiếu, triệu chứng và tình trạng cụ thể của từng người.

5. Điều trị suy giáp như thế nào?

Phương pháp điều trị phổ biến là sử dụng levothyroxine, một loại thuốc bổ sung hormone tuyến giáp.

Liều thuốc được bác sĩ điều chỉnh dựa trên tình trạng bệnh, độ tuổi, bệnh lý đi kèm và kết quả xét nghiệm.

Người bệnh thường được kiểm tra lại chức năng tuyến giáp sau khoảng 6–8 tuần kể từ khi bắt đầu điều trị hoặc thay đổi liều. Khi tình trạng đã ổn định, bác sĩ sẽ hướng dẫn lịch tái khám định kỳ.

6. Người bệnh suy giáp cần lưu ý gì?

Bên cạnh việc tuân thủ điều trị, người bệnh nên:

• Duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng, vận động phù hợp và ngủ đủ giấc.
• Không tự ý uống i-ốt liều cao, sản phẩm từ rong biển hoặc thực phẩm chức năng được quảng cáo là chữa suy giáp.
• Tái khám đúng hẹn và thông báo cho bác sĩ về các loại thuốc, thực phẩm bổ sung đang sử dụng.
• Chủ động trao đổi với bác sĩ nếu đang mang thai hoặc có kế hoạch mang thai.

Không có một chế độ ăn duy nhất có thể thay thế thuốc điều trị suy giáp khi người bệnh cần bổ sung hormone.

7. Khi nào người bệnh nên đi khám?

Bạn nên đến cơ sở chuyên khoa khi xuất hiện tình trạng mệt mỏi kéo dài, tăng cân không rõ nguyên nhân, sợ lạnh, táo bón hoặc rụng tóc bất thường, đặc biệt nếu có tiền sử bệnh tuyến giáp.

Người đang điều trị suy giáp cần tái khám nếu triệu chứng không cải thiện, xuất hiện hồi hộp, tim đập nhanh hoặc có thay đổi lớn về cân nặng.