“

Khi phát hiện có khối bất thường ở vùng cổ, nhiều người bệnh thường lo lắng không biết đó là tổn thương lành tính hay có nguy cơ ác tính. Để đánh giá rõ hơn bản chất của nhân tuyến giáp, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết bướu giáp khi có các dấu hiệu hoặc đặc điểm siêu âm phù hợp.

Trong đó, chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) là phương pháp thường được sử dụng để lấy tế bào từ nhân giáp và đánh giá nguy cơ lành tính hoặc ác tính. Thủ thuật thường được thực hiện dưới hướng dẫn của siêu âm, diễn ra nhanh, ít xâm lấn và cung cấp thông tin quan trọng giúp bác sĩ lựa chọn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quy trình, đối tượng chỉ định và những lưu ý cần biết trước khi thực hiện.

Tóm tắt ý chính

✓
Mục đích: Lấy mẫu tế bào từ nhân giáp để đánh giá bản chất tổn thương và nguy cơ lành tính hoặc ác tính.

✓
Phương pháp: Phổ biến nhất là chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA), thường được thực hiện dưới hướng dẫn của siêu âm để lấy mẫu đúng vị trí cần đánh giá.

✓
Thời gian thực hiện: Thủ thuật thường diễn ra khá nhanh. Tổng thời gian có thể khoảng 15–30 phút tùy quá trình thăm khám, siêu âm và số vị trí cần lấy mẫu.

✓
Có cần nằm viện không? Thông thường không. FNA tuyến giáp là thủ thuật ngoại trú; nếu tình trạng ổn định, người bệnh có thể ra về sau khi được theo dõi trong thời gian ngắn.

✓
Mức độ đau: Người bệnh thường chỉ cảm thấy châm chích hoặc nhói nhẹ tại vị trí chọc kim, tương tự cảm giác khi lấy máu xét nghiệm.

 Sinh thiết bướu giáp là gì?

Muốn chẩn đoán một khối bướu ở tuyến giáp có phải là ung thư hay không, bác sĩ không thể chỉ nhìn bằng mắt thường hay sờ nắn bên ngoài. Thay vào đó, bác sĩ luôn phải dựa vào kết quả khảo sát các mẫu tế bào hoặc mẫu mô của bướu giáp thông qua kính hiển vi. Việc lấy tế bào (hoặc mô) từ khối u để thử nghiệm như vậy được gọi là sinh thiết bướu giáp (Thyroid Biopsy).

Trong thực tế lâm sàng hiện nay, phương pháp sinh thiết bướu giáp phổ biến, an toàn và hiệu quả nhất là Chọc hút tế bào tuyến giáp bằng kim nhỏ (FNA – Fine Needle Aspiration). Kỹ thuật này sử dụng một cây kim rất mảnh để lấy ra một lượng nhỏ tế bào từ hạt giáp, sau đó đưa đến phòng thí nghiệm giải phẫu bệnh để phân tích.

IMG_6114

Khi nào cần thực hiện sinh thiết bướu giáp?

Không phải bất kỳ trường hợp nào bị bướu cổ cũng cần phải sinh thiết. Bệnh nhân thường được bác sĩ chỉ định sinh thiết bướu giáp trong các trường hợp sau:

  • Sờ thấy khối u: Khi sờ thấy các nhân giáp (khối u vùng tuyến giáp) nổi rõ ở cổ qua thăm khám lâm sàng.
  • Kích thước nhân giáp lớn: Khi kết quả siêu âm tuyến giáp cho thấy các nhân giáp có kích thước lớn hơn 1cm.
  • Có dấu hiệu nghi ngờ ác tính: Đối với các nhân giáp có kích thước dưới 1cm (phát hiện qua siêu âm), bác sĩ chỉ yêu cầu thực hiện sinh thiết khi hình ảnh siêu âm xuất hiện các đặc điểm nghi ngờ ác tính (như vi vôi hóa, bờ không đều, chiều cao lớn hơn chiều rộng, tăng sinh mạch máu…).
  • Hạch bạch huyết vùng cổ có dấu hiệu bất thường đi kèm với nhân tuyến giá

Ưu điểm và độ chính xác của sinh thiết bướu giáp

Nhiều người bệnh lo ngại việc đụng chạm “dao kéo”, tuy nhiên sinh thiết bằng kim nhỏ (FNA) mang lại nhiều ưu điểm vượt trội:

  • Độ chính xác cao: Nếu như lấy đủ mẫu tế bào và được đọc kết quả bởi bác sĩ giải phẫu bệnh có kinh nghiệm, chẩn đoán bằng sinh thiết có độ chính xác gần như tuyệt đối.
  • Cung cấp thông tin chi tiết: Ngoài việc xác định khối bướu có phải là ung thư không, sinh thiết còn cho biết chính xác bệnh nhân đang bị loại ung thư gì (nhú, nang, tủy…) và đánh giá tế bào ung thư đã ăn lan tới đâu.
  • Xâm lấn tối thiểu: Chỉ sử dụng kim nhỏ, không cần rạch da, không để lại sẹo thẩm mỹ ở vùng cổ.
  • An toàn, nhanh chóng: Thời gian thực hiện ngắn, ít đau đớn, bệnh nhân không cần gây mê hay nằm viện.

Quy trình sinh thiết bướu giáp được thực hiện như thế nào?

Quy trình sinh thiết tuyến giáp diễn ra khá nhanh chóng và đơn giản, thường được thực hiện ngay tại phòng khám chuyên khoa qua các bước sau:

Bước 1: Thăm khám và siêu âm định vị

Bệnh nhân nằm ngửa, kê gối dưới vai để bộc lộ rõ vùng cổ. Bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm tuyến giáp để xác định chính xác vị trí, kích thước và tính chất của khối u cần sinh thiết. Việc siêu âm giúp bác sĩ chọn được đường đi của kim an toàn nhất, tránh các mạch máu lớn và dây thần kinh.

Bước 2: Vệ sinh và chuẩn bị

Vùng da cổ của bệnh nhân sẽ được sát khuẩn sạch sẽ. Thông thường, thủ thuật này ít gây đau nên không cần gây tê, tuy nhiên với những người bệnh quá nhạy cảm, bác sĩ có thể xịt hoặc tiêm một ít thuốc tê tại chỗ.

Bước 3: Chọc hút tế bào dưới hướng dẫn siêu âm

Dưới sự hướng dẫn trực tiếp của hình ảnh siêu âm trên màn hình, bác sĩ dùng một xi-lanh gắn với kim nhỏ (kích thước tương đương kim tiêm thông thường) đâm xuyên qua da cổ vào đúng vị trí khối u để hút tế bào ra. Bác sĩ có thể lặp lại thao tác này 2-3 lần ở các vị trí khác nhau của khối bướu để đảm bảo lấy đủ lượng mẫu cần thiết.

Quy trình sinh thiết bướu giáp bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn của siêu âm

Bước 4: Xử lý mẫu và phân tích

Các mẫu tế bào vừa hút ra được trải đểu trên những tấm lam kính mỏng, cố định bằng dung dịch chuyên dụng và gửi đến phòng thí nghiệm giải phẫu bệnh để các bác sĩ chuyên khoa quan sát, đánh giá dưới kính hiển vi.

Đối tượng phù hợp để sinh thiết bướu giáp

  • Người có nhân tuyến giáp phát hiện qua siêu âm hoặc thăm khám lâm sàng.
  • Người bệnh u tuyến giáp đang trong quá trình theo dõi định kỳ, nhận thấy khối u tăng kích thước nhanh chóng.
  • Người có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến giáp và phát hiện có bất thường ở cổ.

Đối tượng không phù hợp (Cần thận trọng)

  • Người mắc hội chứng rối loạn đông máu nặng hoặc đang sử dụng thuốc chống đông máu liều cao.
  • Người bệnh có tình trạng ho liên tục không kiểm soát được (do khi chọc kim cần người bệnh nằm yên và hạn chế nuốt/ho).
  • Người bị nhiễm trùng da nặng tại vùng cổ cần chọc kim.

Lưu ý: Bác sĩ sẽ đánh giá kỹ lưỡng tình trạng sức khỏe tổng thể, tiền sử bệnh lý của bạn sau khi thăm khám và siêu âm trước khi quyết định có thực hiện sinh thiết hay không.

So sánh Sinh thiết kim nhỏ (FNA) và Sinh thiết kim lõi (CNB) tuyến giáp

Trong một số trường hợp kết quả FNA không rõ ràng, bác sĩ có thể chỉ định thêm sinh thiết kim lõi. Dưới đây là bảng so sánh sự khác biệt cơ bản:

Tiêu chí Sinh thiết kim nhỏ (FNA) Sinh thiết kim lõi (CNB)
Mục đích lấy mẫu Lấy các tế bào đơn lẻ và dịch từ khối u. Lấy một mảnh mô (lõi) nguyên vẹn của khối u.
Kích thước kim Rất nhỏ (thường 23G – 27G). Lớn hơn (thường 18G – 20G).
Mức độ xâm lấn Rất thấp. Thấp, nhưng có nguy cơ chảy máu nhỉnh hơn FNA một chút.
Mức độ phổ biến Là chỉ định đầu tay, áp dụng cho hầu hết các trường hợp. Áp dụng khi kết quả FNA không xác định hoặc nghi ngờ các loại u phức tạp.

An tâm thăm khám tại Phòng khám Chuyên khoa Bướu cổ Sài Gòn

tham-kham-tai-phong-kham-buou-co-sai-gon

Việc chẩn đoán chính xác tình trạng tuyến giáp phụ thuộc rất lớn vào kinh nghiệm của bác sĩ siêu âm, kỹ thuật chọc hút sinh thiết và năng lực của bác sĩ giải phẫu bệnh.

Thấu hiểu điều đó, Phòng khám Chuyên khoa Bướu cổ Sài Gòn ra đời với vị thế là một trong những cơ sở y tế chuyên sâu về tuyến giáp tiên phong tại TP. Hồ Chí Minh. Chúng tôi tự hào quy tụ đội ngũ y bác sĩ chuyên môn cao, giàu y đức, được đào tạo bài bản và có nhiều năm công tác tại các bệnh viện tuyến cuối hàng đầu khu vực như: Bệnh viện Đại Học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Bệnh viện Nhân dân Gia Định…

Đặc biệt, phòng khám có sự đồng hành và cố vấn chuyên môn trực tiếp từ Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ, Thầy thuốc Ưu tú Trần Thanh Vỹ.

Cố vấn Chuyên môn PGS. TS. BS, Thầy thuốc Ưu tú Trần Thanh Vỹ Chuyên gia hàng đầu trong chuyên khoa Lồng ngực – Mạch máu – Tuyến giáp với hơn 20 năm kinh nghiệm. Bác sĩ Vỹ chính là người đầu tiên triển khai thành công và chuyển giao kỹ thuật Đốt sóng cao tần (RFA) trong điều trị bướu giáp nhân không phẫu thuật tại Việt Nam.

Với hệ thống máy siêu âm độ phân giải cao thế hệ mới, quy trình sinh thiết tại phòng khám diễn ra vô khuẩn, an toàn, nhẹ nhàng và mang lại kết quả chẩn đoán bệnh lý tuyến giáp chuẩn xác, giúp người bệnh xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả nhất.